Google+ Followers

۱۳۹۴ اسفند ۱۰, دوشنبه

اشاره کوتاه به تفاوت های انتخابات شواری ملی جمهوری اسلامی ایران و افغانستان




 در افغانستان  و ایران  وضع قانون عرفی تفاوت های دارد، ولی هر دو کشور  متحد هستند، که  مسوده قانون از طریق  هیئت  دولت( شورای وزیران)  از سوی وزیر عدلیه هر دو  کشور به  پارلمان سپرده می­شود،  امّا در ایران  به جای مجلس سنا شورای نگهبان است، که شورای نگهبان متولی صحت دو امر است:  یکی  عدم مخالفت قوانین وضعی در پارلمان با شریعت و قانون اساسی است. دوم  تایید صلاحیت نامزدهای انتخاباتی و  تاید درستی و نادرستی  برگزاری انتخابات به عهده شورای نگهبان است.
شورای نگهبان قانون اساسی از جمله نهادهای نظارتی نظام جمهوری اسلامی ایران است، تمامی قوانین مجلس شورای اسلامی پیش‌از اجرا، به تأیید این شورا می‌رسد تا مغایر قانون شرع و قانون اساسی نباشد. تأیید صلاحیت نامزدهای تمامی انتخابات سراسری کشور به جز انتخابات شوراهای شهر و روستا نیز در حیطهی وظایف این شورا جای دارد.
این شورا از دوازده عضو تشکیل شده‌است که شش عضو از این دوازده تن فقهایی هستند که با حکم رهبر عزل و نصب می‌شوند و شش عضو دیگر حقوقدانانی هستند که با معرفی رئیس قوه قضاییه و رأی نمایندگان مجلس شورای اسلامی انتخاب می‌شوند. دبیر شورای نگهبان بالاترین مقام رسمی این شورا است و در حال حاضر احمد جنتی دبیر کنونی آن است.
 در ایران ری دهی در حوزه های انتخابیه تک ری نیست ، هر ری دهنده،  به تعداد وکلا انتخاب شونده به پارلمان،  در حوزه انتخابیه حق ری را دارند،  مثلا در حوزه پنج  وکیل انتخاب می شوند ری  دهنده حق پنج ری  را دارد که به پنج نفر  بدهد. این امر سبب رقابت و ائتلاف و برگزیده شدن چهره های نخبه در پارلمان ایران گردیده است. برنده شدن در مرحله اول بستگی به دست آوردن یک چهارم  ری از کل آرا ء ماخوذه  را در حوزه انتخابیه است و حوزه انتخابیه ایران  نیز به اساس وسعت و جمعیت باهم ملاحطه شده است و مانند افغانستان حوزه انتخابیه  یک ولایت نیست. ممکن است یک ولایت به ده حو زه انتخابیه تقسیم شده باشد.
ماده 8 - انتخاب نماینده در مرحله اول منوط به کسب اکثریت حداقل یک چهارم کل آراء و در مرحله دوم و همچنین انتخابات میان دوره‌ای با کسب ‌اکثریت نسبی به هر میزان است.
 ولی زنان در ایران  در پارلمان   نامزد می شوند، تعداد راه یافتگان  شان  به پارلمان  به ده در صد یا اندکی بیشتر  برسند، ولی زنان ملزم هستند  باید مانند مردان یک چهارم  کل آراء ماخوذه  به دست بیاورند.
 ولی شرایط کاندیدا توری در ایران سخت تر و تایید صلاحیها  دامنه مشارکت را تنگ می کند ولی این سیاست انتخاباتی  یک فاییده هم دارد، که آدم فاسد ، مافیا  و ناتوان در پارلمان راه پیدا  نمی کنند. افراد قدر و خوشنام باهم رقابت می کنند ولی افراد غیر مذهبی از مشارکت محرومند.
 مجری انتخابات در ایران وزارت کشور است و ناظر  به درستی  اجرای انتخابات  شورای نگهبان است. ناظران خارجی در انتخابات ایران حضور ندارند ولی از نظر قانون منع  از حضور آنان نیز وجود ندارد..
  در افغانستان  مسیر قانون­گزاری  به موافقت هرد و مجلس و توشیح رییس جمهور  قانون به فعلیت می رسد ولی وظیفه شورای نگهبان را مجلس سنا کشور انجام می دهد،تا قانون خلاف شرع و قانون اساسی نباشد.
 مجلس سنا ی افغانستان یک سوم آن انتصابی است که از سوی رییس جمهور انتصاب می گردد، که می بایست یک سوم آنان از میان زنان انتصاب شوند و این تنها گزینه است،  که رییس جمهور اختیار دارد بهترین ها را  بر گزیند ولی در گذشته  این گزینه استفاده مناسب نشد و بد ترین افراد از سوی رییس جمهور انتخاب شدند. از این فرصت استفاده مثبت نشد.
 دو سوم آن از میان اعضای شورای ولایتی و شورای ولسوالی انتخاب می شوند و تنها امتیاز پارلمان افغانستان یک سوم اعضای پارلمان زنان هستند حتی اگر ری شان از مردان در حوزه انتخابیه شان از مردان کم باشند و ری دهنده حق ری  واحد بدون تغییر را دارد، تنها حق دارد به یک نفر ری بدهد و بس! همین امر سبب شده که در افغانستان ایتلاف انتخاباتی و نمایندگان نخبه کم داشته باشند و پیروزی  با اکثریت ساده در حوزه انتخابیه است.  مجری انتخابات  کمیسیون مستقل انتخابات است و  کمیسیون سمع شکایات است و لی تا هنوز  مجرم انتخاباتی در افغانستان محاکمه نشده است ولی با  این که در افغانستان  دامنه مشارکت و نظارت زیاد وسیع است ناظران خارجی حضور گسترده دارند و نتیجه آن خیلی بد بوده  است   اکثریت راه­یافتگان به پستهای انتخابی به نحوی با تقلب  به پیروزی می رسند و  اینان با شگردها  قدرت اتنخاب را  از مردم  می گیرند، در نهایت  بیشتر مافیا  و پول دار ها و  غلدور های اجتماعی نوعا با تقلب موفق به  کسب کرسی پارلمانی می شوند و افراد سالم و نخبه کم راه می یابند و حال خواننده  حضور یک سوم  یا بیشتر زنان و مشارکت وسیع طیف های سیاسی  با نتیجه بد و  مشارکت  تنگ و حضور کم رنگ زنان  امّا نخبه و سالم و با احتمال تقلب  نادر در انتخابات  مقایسه نمایند و خواننده قضاوت نمایند با همه ضعف ها کدام پارلمان کار آمد تر  به نفع مردم خود و کشورش است.؟
 ابراهیم حسن زاده
 10/12/ 1394